Tematy tygodniowych kazań pasyjnych (2006 r.)



Życie chrześcijanina

w krzyż Chrystusa wpisane

(Ga 2,20)


1. Krzyż sądem nad grzechem

Przeklęty każdy, kto nie wytrwa w pełnieniu wszystkiego, co jest napisane w księdze zakonu. Chrystus wykupił nas od przekleństwa zakonu, stawszy się za nas przekleństwem, gdyż napisano: Przeklęty każdy, który zawisł na drzewie (Ga 3,10.13).

Przeczytaj! Rz 4,25; 8,3; 15,3; Ga 1,4; Kol 2,12nn; Hbr 9,28; 10,12


2. Krzyż znakiem miłości Bożej

Bóg umiłował świat, że Syna swego jednorodzonego dał, aby każdy, kto weń wierzy, nie zginął, ale miał żywot wieczny (J 3,16).

Przeczytaj! Rz 5,8; 8,25; 2 Kor 5,14.15; Ef 2,4


3. Krzyż znakiem usprawiedliwienia i pojednania

Teraz niezależnie od zakonu objawiona została sprawiedliwość Boża, o której świadczą zakon i prorocy, i to sprawiedliwość Boża przez wiarę w Jezusa Chrystusa dla wszystkich wierzących (Rz 3,21.22);

A wszystko to jest z Boga, który nas pojednał z sobą przez Chrystusa i poruczył nam służbę pojednania, to znaczy, że Bóg w Chrystusie świat z sobą pojednał, nie zaliczając im ich upadków, i powierzył nam słowo pojednania (2 Kor 5,18.19).

Przeczytaj! Rz 5,1nn; Ga 2, 16.17; Ef 2,13nn; Tt 3,7; Ef 2,8.9; Kol 2,12nn

4. Krzyż mocą Bożą ku zbawieniu

Mowa o krzyżu jest głupstwem dla tych, którzy giną, natomiast dla nas, którzy dostępujemy zbawienia, jest mocą Bożą (1 Kor 1,18).

Przeczytaj! Rz 1,16; 1 Kor 15,1.2; Ef 2,5; 1 Tm 2,3,4; Iz 55,10.11


5. Krzyż wezwaniem do upamiętania

Czy mniemasz, człowiecze, który osądzasz tych, co takie rzeczy czynią, a sam je czynisz, że ujdziesz sądu Bożego? Albo może lekceważysz bogactwo jego dobroci i cierpliwości, i pobłażliwości, nie zważając na to, że dobroć Boża do upamiętania cię prowadzi? Ty jednak przez zatwardziałość swoją i nieskruszone serce gromadzisz sobie gniew na dzień gniewu i objawienia sprawiedliwego sądu Boga, który odda każdemu według uczynków jego: tym, którzy przez trwanie w dobrym uczynku dążą do chwały i czci, i nieśmiertelności, da żywot wieczny; tych zaś, którzy o uznanie dla siebie zabiegają i sprzeciwiają się prawdzie, a hołdują nieprawości, spotka gniew i pomsta (Rz 2,3-8).

Przeczytaj! Rz 6,4nn; Kol 3,1nn


6. Krzyż wezwaniem do miłości bliźniego

Bądźcie więc naśladowcami Boga jako dzieci umiłowane, i chodźcie w miłości, jak i Chrystus umiłował was i siebie samego wydał za nas jako dar i ofiarę Bogu ku miłej wonności (Ef 5,1.2).

Rz 13,8; 1 Kor 13,1nn; 16,15; 2 Kor 8,7; Ga 6,6.13; Ef 1,3



Myśli do kazań pasyjnych


Za nic mam cały świat, aż po krańce ziemi, za nic wszy­stkie królestwa doczesne. Więcej sobie cenię śmierć w Chrystusie Jezusie, niż największe ziemskie królowa­nie. Szukam tylko Tego, który dla nas umarł; pragnę tylko Tego, który dla nas zmartwychwstał.

Ignacy Antiocheński, List do Rzymian


Za cudzą śmierć swoją zapłacił Syn Boży. Na to bowiem przyszedł, aby umrzeć za grzeszników, sam będąc wolny od grzechów i najświętszy.

Tertulian, O wstydliwości


Liczne i wielkie są dobrodziejstwa Boże, które dla zba­wienia naszego szczodrobliwa i hojna łaskawość Boga Ojca i Chrystusa świadczyła i świadczy ustawicznie. Dla ratowania nas i ożywienia Ojciec Syna posłał, aby mógł nas odnowić. Posłany Syn zechciał stać się i nazywać Synem Człowieczym, aby nam udzielić godności synów Bożych. Uniżył się, aby pogrążony w upadku lud pod­nieść: Zraniony został, aby nasze rany uleczyć. Sam usługiwał, aby sługi na wolność wyprowadzić, sam śmierć podjął, aby śmiertelnikom nieśmiertelności udzie­lić.

Cyprian, O dobrych uczynkach i jałmużnie


Chrystus Pan (...) nasze słabości uczynił swoimi. Na zasadzie miłości, jaką żywi do ludzi, za nas wszystkich zniósł bóle i dolegliwości. I nie to tylko spełnił ów Boży Baranek, ale jeszcze za nas mękę i katusze podjął, na które nie On zasługiwał, lecz my z powodu mnóstwa popełnio­nych grzechów. On stał się sprawcą, że nam zostają odpuszczone grzechy, ponieważ za nas poniósł i śmierć, i chłostę, i naigrawania, i zniewagi, choć myśmy na nie zasłużyli. Tymczasem Chrystus wszystko na siebie ściąg­nął i pognębienie, które nam się należało, na siebie spro­wadził. Tym sposobem stał się ceną wykupu dla dusz naszych.

Euzebiusz z Cezarei, Dowodzenie ewangeliczne


Jeśli, bracie, weźmiesz Krzyż na pomoc, nie spotka cię nieszczęście i cios nie dotknie twego namiotu (Ps 90,10). Na jego widok pierzchają złe moce. Krzyż zniszczył bałwany, oświecił świat cały, rozproszył mroki i przywró­cił światłość. Krzyż zgromadził ludy z zachodu i północy, od morza i wschodu i złączył je w miłości w jeden Kościół, w jednej wierze i w chrzcie jednym.

Efrem Syryjczyk, Mowa wielkanocna ku cza Krzyża

[Jezus], Syn cieśli umiejętnie uczynił swój krzyż mostem ponad Szeolem [mieszkaniem śmierci], który połyka każdego, i przeniósł rodzaj ludzki ponad nim do mieszkania życia. Ponieważ to przez drzewo [w ogrodzie rajskim] rodzaj ludzki wpadł do Szeolu, tak też na drzewie [krzyż] dokonało się to, że przeszedł do miejsca życia. W ten sposób drzewo przyniosło nie tylko gorycz, lecz również słodycz. Tak, że my możemy się nauczyć, że żadne ze stworzeń Boga nie może Mu się oprzeć. Chwała niech będzie Tobie, który położyłeś swój krzyż jako most nad śmiercią. Dzięki temu dusze mogą przejść z mieszkania śmierci do mieszkania życia.

Efrem Syryjczyk, Homilia o Naszym Panu 4


Krzyż jest zmartwychwstaniem umarłych i nadzieją chrześcijan. Krzyż podporą chromych, pociechą ubogich. Krzyż wędzidłem bogatych i obaleniem pysznych. Krzyż triumfem nad złymi duchami i wychowawcą młodych. Krzyż zyskiem kupców, nadzieją wątpiących, sterem pły­nących, przystanią dla pędzonych burzą, murem dla ob­lężonych. Krzyż ojcem mądrych, doradcą sprawiedli­wych, pociechą strapionych, stróżem małoletnich, głową mężów, wieńcem starców. Krzyż światłem tych, co siedzą w ciemności, ozdobą królów, mądrością prostaczków, wolnością niewolników, wiedzą nieuczonych. Krzyż tre­ścią nauk proroków, towarzyszem apostołów, chlubą mę­czenników, niewinnością dziewic, radością kapłanów. Krzyż fundamentem Kościoła, utwierdzeniem świata, końcem świątyń bożków, zgorszeniem Żydów (1 Kor 1,23). Krzyż siłą bezsilnych, lekarzem zdrowych, oczy­szczeniem trędowatych, uzdrowieniem sparaliżowanych. Krzyż chlebem łaknących, źródłem pragnących, osłoną mnichów, odzieniem nagich. Tą świętą bronią rozdarł Chrystus pochłaniające wszystko królestwo śmierci, za­tkał paszczę szatana. Na widok Krzyża śmierć zadrżała i opuściła wszystkich, nad którymi panowała od stworze­nia świata. Krzyżem uzbrojeni zdeptali apostołowie siłę przeciwnika, wciągnęli w swe sieci narody i zgromadzili je dla jego kultu. Krzyżem jak pancerzem uzbrojeni mę­czennicy i Chrystusowi żołnierze odparli ciosy tyranów i głosili go odważnie. Ci, co go wzięli na siebie i noszą wyrzekając się wszystkiego dla Chrystusa, żyją w radości wielkiej na pustyni, w górach, w jaskiniach i grotach. O, niewypowiedziana dobroci Boża! Ileż błogosła­wieństw darował Bóg przez Krzyż ludzkiemu rodzajowi! Dzięki Mu za to, cześć i chwała po wszystkie wieki.

Efrem Syryjczyk, Mowa wielkanocna ku czci Krzyża


Nie tak wielką była złość grzeszników, jak wielką była sprawiedliwość Tego, który dla nas umierał; nie tyle my zgrzeszyliśmy, ile On sprawiedliwie uczynił.

Cyryl Jerozolimski, Katecheza 13


Nie wstydźmy się wyznać Ukrzyżowanego! Ufnie czyń­my znak krzyża palcami na czole i na wszystkim: na chlebie, który spożywamy, na kielichu, który pijemy, przy wejściu i przy wyjściu, przed snem, kładąc się na spoczynek, przy wstawaniu, chodzeniu i spoczynku! Jest on wielką obroną. Nie muszą za niego płacić ubodzy, trudzić się słabi. Od Boga jest nam dany jako łaska. Krzyż jest znakiem wierzących, postrachem szatanów. W krzy­żu odnosi triumf nad nimi wierny, jeśli się nim znaczy z ufnością. Na widok krzyża przypominają sobie Ukrzy­żowanego. Lękają się Tego, który smokowi starł głowę. Ceń tę pieczęć, a ponieważ jest darmo dana, czcij tym więcej Dobroczyńcę!

Cyryl Jerozolimski


Stańmy się podobni do Chrystusa, ponieważ Chrystus stał się podobny do nas. Stańmy się przez Niego bogami, ponieważ On przez nas stał się człowiekiem! Przyjął na siebie to, co gorsze, by dać nam to co lepsze. Stał się żebrakiem, byśmy się wzbogacili Jego nędzą. Przybrał postać niewolnika, byśmy otrzymali wolność. Zstąpił na dół, byśmy byli wywyższeni. Pozwolił się kusić, byśmy zwyciężyli. Doznał zniewagi, byśmy byli uwielbieni; umarł, aby nas ocalić; wstąpił do nieba, aby pociągnąć do siebie tych, którzy leżą na ziemi, bo poraził ich grzech.

Grzegorz z Nazjanzu, Mowa 1 - Na święto Paschy


W jaki sposób miłosierdzia Pańskiego pełna jest ziemia, jeśli nie przez mękę Pana naszego Jezusa Chrystusa? Pełną jest tedy ziemia miłosierdzia Pana, bo wszystkim jest dane od­puszczenie grzechów. (...) Jeśli kto nie wierzy w Chrystusa, to pozbawia się tego powszechnego dobrodziejstwa. Tak jak ktoś zamknąwszy okiennice, nie dopuszcza promieni słone­cznych, to z tego nie wynika, że słońce nie dla wszystkich wzeszło, lecz że on się pozbawił tego ciepła.

Ambroży, Wykład Psalmu 118


Krzyż znakiem zwycięstwa przeciw szatanowi, krzyż mieczem przeciw grzechom, mieczem, którym Chrystus ugodził śmiertelnie węża. Krzyż jest wolą Ojca, chwałą Jednorodzonego Syna, radością Ducha Świętego, ozdobą Aniołów, bezpieczeństwem Kościoła, chlubą Pawła, ob­roną świętych, krzyż światłem całego świata.

Jan Chryzostom, Kazanie o cmentarzu i krzyżu


Pan nasz, Jezus Chrystus, wisi na krzyżu, a my obchodzi­my święto, abyś poznał, że krzyż jest świętem i uroczy­stością duchową. Przedtem bowiem krzyż był nazwą kaźni, teraz zaś stał się przedmiotem czci; przedtem był znakiem potępienia, teraz jest fundamentem zbawienia. On to stał się dla nas przyczyną niezliczonych dóbr, on nas od błądzenia uwolnił, on siedzących w ciemności oświecił; On nas będących w wojnie z Bogiem, z Nim pojednał, obcych uczynił domownikami, oddalonych zbliżył; On jest stłumieniem wrogości, zabezpieczeniem pokoju, skarbem niezliczonych dóbr. Przez niego nie błądzimy więcej po pustyniach, poznaliśmy bowiem pra­wdziwą drogę; nie przebywamy więcej poza pałacem królewskim, znaleźliśmy bowiem bramę, i nie boimy się ognistych pocisków szatana, ujrzeliśmy źródło.

Jan Chryzostom


Przyczyną wszystkich chorób jest pycha, bo pycha jest głową wszystkich grzechów (...). Skąd nadmiar niegodzi­wości? Z powodu pychy. Ulecz pychę, a żadnej niegodzi­wości nie będzie. Aby więc przyczyna wszystkich cho­rób, to jest pycha, została uleczona, zstąpił i stał się pokornym Syn Boga. Dlaczego pysznisz się, człowiecze? Z powodu ciebie Bóg się upokorzył. Może się wstydzisz naśladować pokornego człowieka, to przynajmniej naśla­duj pokornego Boga. Przybył Syn Boga w postaci czło­wieka i stał się pokornym. Masz nakazane, abyś był pokornym; nie masz nakazane, abyś z człowieka stał się zwierzęciem. Bóg stał się człowiekiem; ty, człowiecze, poznaj, iż jesteś tylko człowiekiem. Cała twoja pokora na tym polega, abyś poznał siebie.

Augustyn, Homilie na Ewangelię św. Jana - homilia 25


Nawet przez samego jedynego Pośrednika między Bo­giem i ludźmi, Jezusa Chrystusa, nie bylibyśmy wybawie­ni, gdyby nie był Bogiem. Bo gdy Adam został stworzony jako człowiek sprawiedliwy, pośrednika nie było potrze­ba. Kiedy zaś rodzaj ludzki został przez grzechy tak bardzo od Boga oddzielony, przez Pośrednika, który sam jeden bez grzechu się narodził, żył i został zabity, potrze­ba nam było pojednania z Bogiem, doprowadzonego aż do zmartwychwstania i życia wiecznego, aby pycha ludz­ka przez Boską pokorę była pokonana i uzdrowiona i by krnąbrny człowiek widział, jak daleko od Boga odstąpił, skoro przez Boskie Wcielenie z drogi odwołany, otrzy­mać musiał od Boga-Człowieka przykład posłuszeństwa.

Augustyn, Podręcznik dla Wawrzyńca


Znak Chrystusa i krzyż Chrystusowy to wielka rzecz. Dlatego tym, tak bezcennym znakiem należy oznaczyć coś wielkiego i cennego. Cóż bowiem pomoże, jeżeli złotym sygnetem wyciśniesz pieczęć, a pod nią ukryjesz butwiejące plewy? Cóż nam pomoże, jeżeli znak Chry­stusa kładziemy na czole i na ustach, a wewnątrz duszy chowamy zbrodnie i grzechy? Kto bowiem źle myśli, źle mówi, źle czyni, i nie chce się poprawić, to gdy się żegna, grzech jego się nie zmniejsza, ale powiększa.

Cezary z Arles, Kazanie 13


Choć więc wszystkie dzieła Chrystusa były wielkie, bo­skie i godne podziwu na równi z Jego cudami, to jednak ponad wszystkie wznosi się Jego wspaniały Krzyż. Bo tylko właśnie Krzyż Pana naszego Jezusa Chrystusa, a nie cokolwiek innego, zwyciężył śmierć, zgładził grzech pra­ojca, pokonał piekło, darował nam zmartwychwstanie, udzielił siły do wzniesienia się ponad doczesność i ponad samą śmierć, zgotował powrót do dawnej szczęśliwości, otworzył bramy raju, umieścił naturę naszą po prawicy Boga, uczynił nas Jego dziećmi i dziedzicami. Bo prze­cież to wszystko dokonało się dzięki Krzyżowi.

Jan Damasceński, Wykład wiary prawdziwej


Otóż wszystko zawiera się w krzyżu i wszystko w tym się streszcza, aby umrzeć samemu sobie: i nie masz innej drogi do żywota wiecznego i do prawdziwego wewnętrznego pokoju, prócz drogi krzyża świętego i codziennego umartwiania. Idź, dokąd chcesz, i szukaj, czego chcesz, a nie znajdziesz ani na niebie wznioślejszego, ani na ziemi bezpieczniejszej drogi nad drogę krzyża świętego.

Tomasz a Kempis, O naśladowaniu Chrystusa.


Wiedz na pewno, że żywot twój powinien być ciągłym umieraniem sobie samemu. Im więcej kto umiera sam sobie, tym więcej żyje dla Boga.

Tomasz a Kempis, O naśladowaniu Chrystusa



Miłość jest wielka, kiedy człowiek czyni dobro, dając ze swego; jeszcze większa, kiedy poświęca samego siebie dla dobra innych; największa, kiedy umiera za bliźniego.

Albert Wielki † 1280)


Chrystus bowiem jest Bogiem i człowiekiem, tą osobą która nie zgrze­szyła, ani nie umiera, ani nie zostaje potępiona. Jego sprawiedliwości życia i zbawienia nic nie może przewyższyć, są one wieczne, wszechmocne. Powia­dam tedy: taka osoba przyjmuje na siebie grzechy, śmierć, piekło oblubienicy, z powodu obrączki wia­ry ma je za wspólne; owszem, nawet poczytuje je za swoje własne. Odnosi się do nich tak, jak gdyby one do niej należały, jak gdyby to ona sama zgrze­szyła i musiała potem cierpieć, umrzeć, zstąpić do piekieł aby to wszystko przemóc. Lecz grzech, śmierć, piekło nie mogą Go pochłonąć, toteż musi być tak, że zostały one przez Niego pochłonięte w cudownym boju. Gdyż Jego sprawiedliwość jest wyższa od grzechów wszystkich, Jego życie jest po­tężniejsze niż wszelka śmierć. Jego zbawienie bar­dziej niezwyciężone niż całe piekło.

M. Luter, O wolności chrześcijańskiej


Naturą miłości jest służyć, a nie panować. Żaden człowiek nie jest aż tak zły, by nie było w nim nic dobrego. Jeśli Bóg obdarzy mnie dobrami, muszę służyć nimi bliźniemu. Naszym bliźnim jest każdy, a przede wszystkim ten, kto potrzebuje naszej pomocy. Chcesz wiedzieć, jak masz miłować bliźniego, to pomyśl, jak bardzo miłujesz siebie. Wtedy z pewnością będziesz marzył o tym, by i ciebie miłowano w biedzie i niebezpieczeństwach i nie szczędzono ci rad w potrzebie.

M. Luter


Przeciwko jednym i drugim pozostali teologowie Wyznania augsburskiego jednomyślnie nauczali, iż Chrystus jest naszą sprawiedliwością nie tylko według Boskiej natury, ani też nie tylko według ludzkiej natury, lecz według obu natur, zwłaszcza że (jako Bóg i człowiek) przez swoje doskonałe posłuszeństwo uwolnił nas od naszych grzechów, usprawiedliwił i zbawił. Przeto utrzymali, że sprawiedliwość wiary jest odpuszczeniem grzechów, pojednaniem z Bogiem i uznaniem za dzieci Boże, i to jedynie przez posłuszeństwo Chrystusa, które tylko przez wiarę, z samej łaski, jest poczytane wszystkim prawowiernym za sprawiedliwość, i w ten sposób sami są uwolnieni od wszelkiej niesprawiedliwości.

Formuła zgody

Odnośnie do sprawiedliwości wiary przed Bogiem jednomyślnie wierzymy, nauczamy i wyznajemy (według streszczenia naszej chrześcijańskiej wiary i wyznania, które powyżej przedstawiliśmy), że grzesznik jest usprawiedliwiony przed Bogiem, to znaczy, że jest uwolniony od wszystkich swoich grzechów i od wyroku zasłużonego potępienia, że jest przyjęty do grona dzieci Bożych i jest dziedzicem życia wiecznego, i to bez żadnej naszej zasługi i godności oraz bez jakichkolwiek przeszłych, teraźniejszych i przyszłych naszych uczynków, z wielkiej łaski, wyłącznie przez jedyną zasługę doskonałego posłuszeństwa i gorzkiej męki, śmierci i zmartwychwstania naszego Pana Jezusa Chrystusa, którego posłuszeństwo jest nam poczytane za sprawiedliwość.

Formuła zgody



Przeczytaj!

Temat 1.

Marcin Luter, Postylla domowa, Cieszyn 1883, s. 688. 795n.


Temat 2.

Marcin Luter, Postylla domowa, s. 768.


Temat 3.

Marcin Luter, Postylla domowa, s. 691.


Temat 4.

Marcin Luter, Postylla domowa, s. 235. 259n.


Temat 5.

Marcin Luter, Postylla domowa, s. 804. 808


Temat 6.

Marcin Luter, Postylla domowa, s. 810n.



Opracował ks. Manfred Uglorz